Eserlere Göre Listeleme

Bugün eski devirlerden geldiğini varsaydığımız geleneklerin büyük kısmı, aslında görece yakın zamanlarda "icat edilmiş olan" geleneklerdir. Bu gelenekler icat edilirken mutlaka belli bir tarihsel geçmişe referans yapılır ve geçmişle bir süreklilik kurulmaya çalışılır. Oysa bu süreklilik, büyük ölçüde yapay ve uydurmadır. Bu açıdan son iki yüzyıllık geçmiş, modern dünyanın sürekli değişimi ve yenilenmesi ile toplumsal hayatın en azından bazı kısımlarının değişmez ve sabit tutulmaya çalışılması arasındaki zıtlığa kafa yoran tarihçiler açısından son derece ilginç ve verimli bir zaman dilimidir. Verimlidir, zira yeni gelenekler özellikle bu son iki yüzyılda, özellikle de görece yeni bir tarihsel olgu olan "ulus" ve "ulus-devlet"le, ulusal semboller, refleksler ve milliyetçilikle at başı giderek hızlı bir şekilde formelleşmiş ve yerleşiklik kazanmıştır. Yaşayan en büyük Marksist tarihçi Eric Hobsbawm'ın Terence Ranger'la birlikte hazırladığı bu temel referans kitabı, derlemeye katkıda bulunan diğer yazarların Britanya, İskoçya, Galler, Hindistan ve Afrika'daki tarihsel süreci irdeledikleri çalışmalarıyla birlikte, yukarıda ana hatları belirtildiği çerçevede "icat edilen gelenekler"i, ayrıca geçmiş ile bugün arasındaki bağı araştırmaktadır.

Bugün eski devirlerden geldiğini varsaydığımız geleneklerin büyük kısmı, aslında görece yakın zamanlarda "icat edilmiş olan" geleneklerdir. Bu gelenekler icat edilirken mutlaka belli bir tarihsel geçmişe referans yapılır ve geçmişle bir süreklilik kurulmaya çalışılır. Oysa bu süreklilik, büyük ölçüde yapay ve uydurmadır. Bu açıdan son iki yüzyıllık geçmiş, modern dünyanın sürekli değişimi ve yenilenmesi ile toplumsal hayatın en azından bazı kısımlarının değişmez ve sabit tutulmaya çalışılması arasındaki zıtlığa kafa yoran tarihçiler açısından son derece ilginç ve verimli bir zaman dilimidir. Verimlidir, zira yeni gelenekler özellikle bu son iki yüzyılda, özellikle de görece yeni bir tarihsel olgu olan "ulus" ve "ulus-devlet"le, ulusal semboller, refleksler ve milliyetçilikle at başı giderek hızlı bir şekilde formelleşmiş ve yerleşiklik kazanmıştır. Yaşayan en büyük Marksist tarihçi Eric Hobsbawm'ın Terence Ranger'la birlikte hazırladığı bu temel referans kitabı, derlemeye katkıda bulunan diğer yazarların Britanya, İskoçya, Galler, Hindistan ve Afrika'daki tarihsel süreci irdeledikleri çalışmalarıyla birlikte, yukarıda ana hatları belirtildiği çerçevede "icat edilen gelenekler"i, ayrıca geçmiş ile bugün arasındaki bağı araştırmaktadır.

İlber Ortaylı bu kitabında; gelenek kavramından edebiyata, tarihçiliğimizin eleştirisinden tiyatroya, demokrasi tarihimizden Hammer ve Cevdet Paşa'ya, Harf Devrimi'nden Mimar Sinan'a birçok alanda geleneğimizin geleceğimize eklemleneceği mihverleri tesbite yöneliyor...

Epsilon Yayınevi son bir iki yıl içinde Toplumlar ve İnsanlar Dizisinde otuza yakın antropoloji kitabı yayımladı. Amacı ticari açıdan verimli olmasa da saygın yapıtlarla bilim dünyasında bir boşluğu doldurmaktı. Toplumlar ve İnsanlar Dizisi halkların yaşantılarını, geleneklerini değerli alan çalışmaları sonunda kaleme alan bilim insanlarının yapıtlarını yayımlarken, dünyanın pek çok yöresindeki halkları ülkemiz aydınlarına tanıtmayı erek edindi. Bunu bir ölçüde başardı. Hindistan'dan Amazonlara uzanan bir coğrafyada yaşayan halkları ilginç gelenekleriyle yakınımıza getirdi. Dizinin bir diğer amacı da Türkiye'deki bilim insanlarının, zengin kültürümüzü inceleyen çalışmalarını yayımlamaktı. Bu konuda çok yol alınması için belki zamana ihtiyacımız var. Epsilon Yayınevi bu çerçevede 2004 yılında düzenlenen Ulusal Antropoloji Kongresine maddi ve manevi destek sağladı. Değerli antropologlarımız bildirilerini sundular, yeni tartışmalar açıldı, ülkemizdeki bilimsel çalışmalara yeni boyutlar katıldı. Elinizdeki kitap, bu kongrede sunulan bildirileri içermektedir. Türk bilim insanları kuşkusuz çalışmalarını sürdürmektedir. Dileğimiz bu çalışmaların dünya antropoloji literatüründe yer alacak yolları kat etmesidir.