Eserlere Göre Listeleme

Bu kitap, Pakistan-Hindistan alt-kıtasında yetişmiş en büyük düşünür ve filozof-şairlerden biri olan Allâme Muhammed İkbal’in (1877-1938) zihinsel gelişim serüvenine ışık tutan önemli bir çalışmadır. İkbal’in 27 Nisan 1910’da kaleme almaya başladığı ve Başıboş Yansımalar adını verdiği notlarından derlenen kitap, İkbal’in o dönemde okuduğu kitaplardan edindiği izlenimler veya çevresi hakkındaki düşünce ve duyguları ile öğrencilik günlerinin anılarını kapsamaktadır. Kitapta İkbal’in zihinsel gücü, tahayyülünün genişliği ile yaratıcılığının ışıltıları göze çarpar. Sayfalar arasında dolaşırken onun ilgi sahasının renkliliğiyle karşılaşır ve çeşitli konular; örneğin: sanat, edebiyat, bilim, siyaset ve dine dair görüşleri ile tanışılır. Aynı sayfalarda emperyalizmin, mahkûm bir millet üzerindeki psikolojik etkilerinden de bahsedildiği gözlenir. Kitap, “Nietsche ve Mevlânâ Celâleddin Rumi”, “Beyaz Irkın Sorumluluğu”, “Çok Eşlilik”, “Afganistan’ın Geleceği” gibi 200’ün üstünde konu başlığı altına toplanmış; bir cümle, bir paragraf ya da bir sayfa uzunluğundaki günlük notlarından oluşmaktadır. Yazarın kısaca değindiği bazı noktaların ayrıntıları açıklayıcı biçimde kitabın sonuna eklenmiştir. Muhammed İkbal’in oğlu Dr. Cavid İkbal’in; İkbal’in yaşamı, sanatçı kişiliği ve eserlerini etraflıca tanıttığı bir sunuş bölümü ile konu indeksi de not defterinin okuyucunun zihninde sağlıklı bir şekilde yerleşmesine yardımcı olacaktır.