En Son Eklenenler

Bilal N. Şimşir, bu yapıtta İngiliz arşiv belgelerinde yaptığı bir araştırma sonunda "Büyük Taarruz"u günü gününe bilinmeyen yönleriyle aktarmaktadır. Kitapta bir yıllık bir zaman diliminde neler olup bittiği ele alınmaktadır. Bu bir yıl, gerçekte Kurtuluş Savaşını kesin sonuca ulaştıran çok önemli olayları kapsamaktadır. Kurtuluş Savaşının son yılında, başta İngiltere ile Yunanistan olmak üzere "müttefikler"in tutumları, Türkiye'nin bağımsızlığına engel olma çabaları anlatılmaktadır. Bilal N. Şimşir'in bu çalışması, askeri ve politik gelişmelere de değinmekte, ilk bakışta bir tarih kitabı gibi görünen yapıt, uzun bir öykü gibi okunmaktadır.

"İnsanları istediği gibi kullanan kuvvet, fikirleri tanıyan ve geliştiren kimselerdir. Fikirlerin özelliği de hiçbir itirazın bozamayacağı bir kesinlikle kendi kendisini kabul ettirmesidir. Bu ise fikrin, yavaş yavaş duygular haline gelerek inanca dönüşmesiyle mümkündür. Ve böyle olduktan sonradır ki, onu sarsmak için bütün başka mantıkların, başka yargılamaların hükmü kalmaz. * (1914) Mustafa Kemal Atatürk

Yivlik ve Çağıl tepelerine,gezginlerin gezi notlarını tamamlayan gravürlerde bile rastlamaktayız.Gezi notları ,İskilip’i yalnız tepeleriyle değil ,geçmiş uygarlıkları,kent dokusu,coğrafyası,halkı ve birçok yönüyle bize getiren değerli yazılar olmakta ,pek çok konuya ışık tutmaktadır.Gezginlerin büyük bir kısmı Çorum’a uğramış ancak kuzeye,İskilip’e pek azı çıkabilmiştir.Gezi notlarında İskilip’e yer verenler arasında J.Hamilton ‘u ,C.Texier’yi,H.Kiepert’i sayabiliriz.W:F:Ainsworth da İskilip’i görmüş ,kentte bir süre kalmış gezginlerdendir.Ainsworth’un notlarında keny çeşitli gözlem ve izlenimlerle uzun bir anlatımla bize yansıtmaktadır.Ainsworth İskilip’i şöyle anlatmaktadır:…”İskilip tepelerinin eteklerine varana değin bataklık ve çayırlık arazide epey yol aldık.Burada bayırları bağlarla kaplı küçük bir vadiye girdik.Kıvrılarak uzayan bir yoldan insanların oturduğunu kanıtlayan bakımlı ağaçların ,fundalıkların ,zengin bahçelerin bulunduğu bir yere geldiğimizde,bir dönemeci geçince bir kent ve bir kale görüş alanımız içinde karşımıza dikildi .Kale,çıplak görünümlü bir kaya üzerine kurulmuştur.Önünde koni biçiminde,düz ve kaygan yüzeyli bir tepe bulunuyordu.Aşağıda sayısız minare ve vadinin derinliklerinden tepelerin yamaçlarına kadar varan evler göz alabildiğine uzanmakta idi. Çağımızda ,daha önce Blucium adıyla anılan eski İskilip kentini görmeye gelen ilk Avrupalılar olduğumuzu belirtmekle sanırım yanılgıya düşmüyorum.”Ainworth sözlerini şöyle sürdürür; “Reaya-Hıristiyan halk kentte ticaret yapabilmekteydi ve kervansaray da kalabiliyorlardı.Fakat hiçbirine kentte oturmak için yada karılarını ve çocuklarını getirmek için izin verilmiyordu. Ertesi gün gözlemlerimize başladık.Kentte genelde iki katlı ,çatısı kiremitli yaklaşık 1500 ev olduğunu saptadık.Minareler çoktu.hanlar iyi ve geniş yapılardı.Kalenin eteğinde bazı özel bahçelerde genellikle görülenlere kıyasla daha etkileyici

Savaşlar, milletlerin varlıklarını sürdürmeleri için haklarını koruma konu­sunda çözümsüzlüğe düştüklerinde girdikleri kaçınılmaz mücadeledir. Bu mücadeleler bir yerde milletlerin geleceğe yönelik kaderini tayin eder. Bu ne­denle milletlerin ruhunda derin izler bırakan olaylardır. Musafa Kemal Paşa önderliğinde başlatılan Türk Kurtuluş Savaşı da, Türk Milleti'nin ruhunda derin izler bırakan topyekûn bir diriliş hareketidir. Milletlerin barış içerisinde yaşayabilmesi, yaşama hakkını koruyacak kadar güçlü olmaları ile mümkündür. Bu güç; sosyal, politik, ekonomik, askerî ve kültürel alanlardaki üretim ve dünyadaki mevcut duruma uyum sağlamakla elde edilir. Güçlü olmayan milletlerin yaşama hakkı yoktur. Günümüz dünyasında devletler, bir taraftan diğer devletlerin zayıf taraflarını bulup, bun­lardan yararlanmak için çalışırken, diğer taraftan da kendi eksikliklerini gider­mek amacıyla birtakım önlemler alırlar. İstihbarat kapsamı içerisinde değerlendirilebilecek bu önlemler içerisinde; devletlerin kendi zayıf taraflarını gizlemek, güçlü taraflarını öne çıkarmak, düşmana karşı örtme-gizleme, yanıltma faaliyelerini sürdürmek de vardır. Yabancı ülkelerle ilgili bilgi toplamak, toplanan bilgileri değerlendirmek ve bu devletlerin hassas taraflarını tespit etmek; daha sonra bu bilgileri kul­lanmak yoluyla onları zayıflatmak ve bölmek amacıyla devletler arasında yaşanan sürekli psikolojik bir savaş yani istihbarat savaşı tarihten bu yana devam eder. Türk Milleti'nin hayatında derin izler bırakan Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasında da hiç şüphe yok ki, istihbarat elemanlarının önemli katkıları olmuştur. Osmanlı Devleti'nin dağılma sürecinde kurulan Teşkilat-ı Mahsusa örgütünün bünyesinden çıkan birtakım gizli gruplar, bir süre sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti'nin denetimine girerek, Kurtuluş Savaşı yıllarında önemli görevler üstlenmişlerdir. Bu gruplarda görev yapan kişilerin ve grupların çalışmalarını bilim dünyasına kazandırmak ise, tarihçilerimizin görevidir. Tar