En Çok Görüntülenen Kitaplar

Reşad Ekrem’in dilinde tarih gerçek hayattan daha canlı, daha güzel, daha büyülü… Koçu’dan iki kitap bir arada. İlkinde Troya Savaşı’nın çıkmasına neden olan Güzel Helena’dan Sappho’ya, Kleopatra, Messalina, Theodora ve Lucrezia Borgia gibi iktidar sahibi kadınlardan “sahte İspanyol dansözü İngiliz kızı Lola Montez”e, 18 “aşk kadını” anlatılıyor. İkincide ise Osmanlı tarihinden içki, tütün, afyon, esrar ve kahve yasakları gibi çok bilinenler yanında “hamama giden gayrimüslimlere nalın giyme yasağı”, “umumi yerlerde ve bilhassa kahvehanelerde devlet sohbeti yasağı”, “ay-yıldız yasağı” ve hatta “evlerde yemek çeşidi yasağı” gibi pek bilinmeyen ilginç yasaklar yer alıyor.

“Devletin kamusallığını, aklını ve evrenselliğini yitirdiği, bir liderin şahsi ve zümrevi bedeninin bir uzantısı haline dönüştüğü bu yapıda, postmodern sultanlık kavramı ile, bir yandan ‘modern öncesi dönemin paternalist devlet geleneklerini’ terk eden, diğer yandan da postmodern otoriter popülist siyasetin karizmatik liderlik modelini birleştiren bir sentezi kastediyoruz. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin ‘Lider-Parti-Devlet’ üçlemesini tamamlayan ve ‘devletin şahsileşmesi’ ile ‘şahsın devletleşmesi’ süreçlerini örtüştüren bir despotik sentezi kastediyoruz.” “Kutsal Mazlumluk”tan “Makyavelist Despotizm”e kitabında Fethi Açıkel, AKP iktidarının politik ve ideolojik mekanizmasını söküyor. AKP neden “makul bir muhafazakâr demokrasi geleneği” yaratamadı? Devletin kurumsallık krizi, demokrasi krizi, dış açık ve dış borç krizi,diplomasi krizi ve değerler krizinden oluşan ağır beşli kriz, nasıl meydana geldi? Merkez-çevre paradigmasındaki problem ne? “Yukarıdan modernleşme” siyasetlerini eleştirmektekullanılan “sosyal mühendislik” kavramını hatırlatan “muhafazakâr mühendislik” nedir?İslâmcılığın liberalizmle, popülizmle, ulusalcılıkla eklemlenmeleri nasıl sonuçlar verdi? “Otoriterliğin psikopatolojisi” bütün yazılarda uç veriyor: Mazlumluk psikolojisi, eziklik söylemleri, iktidar fetişizmi, intikamcı tazmin eğilimleri ve melankolik öfke... Sosyal teorinin farklı dallarının birikiminden yararlanan yazılar, geniş bir analitik kavram seti sunuyor. Siyasal kabilecilik ve muhafazakârlığı anti-demokratik bir aşırılık siyasetine dönüştüren post-muhafazakârlık, kitapta verimli bir şekilde işlenen bu kavramlar arasındadır.

Gündelik davranışlarımızı, eyleme tarzımızı, toplumsallaşırken sergilediğimiz performansları, konuşma ve hatta susma biçimimizi belirleyen etkenlerin çoğu zaman farkında bile değiliz. Ne var ki, bunlar yalnızca gündelik hayatımızı değil, aynı zamanda tarihin uzun hafızasındaki siyasal konumlarımızı ve tercihlerimizi de etkiliyor. İşte, çoğu zaman bilinçdışı düzeyde yaşanan bu körlüğün siyasal anlamları üzerine düşünüyor Türklük Sözleşmesi. Barış Ünlü, Türkiye’nin yazılı olmayan esas anayasasını, yani Türklük Sözleşmesi’ni tarihsel çerçevesi, işleyiş biçimleri, yarattığı imtiyazlar, zorunlu kıldığı performanslar, doğurduğu sorunlar ve karşı karşıya kaldığı kriz bağlamında ortaya koyuyor. Beyazlık çalışmalarından duygular sosyolojisine kadar kapsamlı bir çerçevede, Türkiye’nin kanayan yarası Kürt Sorunu ve Ermeni Soykırımı’ndan Barış İçin Akademisyenler’e kadar çeşitli meseleleri ele alan Ünlü, siyasal yelpazenin çok farklı noktalarında duran kişilerin bile “yeri gelince” nasıl aynı paydada buluşabildiğini sarih bir şekilde gözler önüne seriyor. “Türklük” adı altında topaklanan benlik mitoslarını yerle bir eden bu kitap, okurunu gündelik davranış biçimlerini, ritüellerini, performanslarını sorgulamaya davet eden bir demir leblebi, negatifinden bir Türkiye Tarihi.

On bir yaşındaki Ollie, nehir kenarında perişan hâlde ağlayan ve elindeki kitabı suya atmakla tehdit eden bir kadınla karşılaşınca hiç düşünmeden kadının elinden kitabı kaptığı gibi kaçar. Ollie kitabı okumaya başladığında, kendini ürkütücü bir hikâyeye, Küçük Yerler’e kaptırır. Yüzlerce yıl önce, bir çiftlikte geçen hikâye, bir kızı, ona âşık iki oğlanı ve gülümseyen adam dedikleri, en derin arzularınızı gerçekleştiren ama bunun karşılığında en büyük bedeli isteyen uğursuz bir hayaletle yaptıkları tuhaf bir anlaşmayı konu alır. Ertesi gün, okul gezisi için ürkütücü bir geçmişe sahip yerel bir çiftliğe giderken Ollie hâlâ kitabın etkisindedir. Oraya vardıklarında Ollie, çiftliğin, kitabını çaldığı kadın tarafından işletildiğini, üstelik de okuduğu hikâyedeki kişilerin mezarlarının bu çiftlikte olduğunu keşfeder. Daha da ürkütücü olan ise dönüş yolunda yaşananlardır: Okul otobüsü bozulur, öğretmenleri yardım çağırmak için çiftliğe döner ve öğrencileri Ollie’nin şimdiye kadar gördüğü en acayip otobüs şoförüyle yalnız bırakır. Şoför, Ollie ve arkadaşlarını kısa süre içinde birinin ya da bir şeyin onları almaya geleceği konusunda uyarır. Tam o anda, Ollie’nin aylardır bozuk olan saatinde ürkütücü bir mesaj belirir: KOŞ. Gece çökerken ve etraflarını saran tarlalardaki korkuluklar gitgide yaklaşıyor gibi görünürken Ollie saatin haklı olabileceğini düşünür. Sadece iki sınıf arkadaşı ona katılır ve ormana doğru kaçarken, Ollie’nin kulağında otobüs şoföründen duyduğu son sözler çınlar: “Geceleri büyük yerlerden uzak dur. Küçük yerlerde kal.” Ve böylece, leziz derecede ürkütücü ve gerilim dolu bir macera başlar.