Eserlere Göre Listeleme

"Şu, bütün hayata kuvvet veren. Tüm ormanı kucaklayan, şu arkası karanlık ağaçların yanına, usulca girebilsem. Şu zırva dünyadan kurtulup, karanlıklara gömülü köyün ardındaki ormanların içine... Kuşlar geliyor, "o dünyanın en güzel ağbisi, işte bak okuttu seni, öğretti sana, soyle bir mesleğin oldu, sakın ağlama!" Başka bir serinliği var ağaçların, çiğ damlaları başka, kurumuş kuş tüyleri başka, yabancısı olmadığım bir yer. Geniş bir düzlük saklıyor içinde. Orada simsiyah gözlü yorgun atlar olmalı, çok çalışmalar, koşmuşlar, kardeşlerini, ailesini utandırmamış, aç koymamış."

Mırıltı kesintisizdi. Çok uzaklardan geliyordu; sanki durmadan yağmur yağan, yine de suyun aç toprağı beslemeye yetmediği bir yerden... Bazen bir yakarışa, bazen ağlamaya, bazen inlemeye benzeyerek uzayıp gidiyordu. Şimdiye kadar duyduğu bütün seslerden farklıydı. İnsan aklının sınırları içinde düşünmüştü; mırıltı yaralı toprağı yatıştırmaya, sakinleştirmeye mi çalışıyordu? Sonra yanıldığını anladı. Yeni gelenlerin kulaklarına fısıldanan kindar bir ninniydi bu, anlatılmaz, dile gelmez yıkımların dehşetli ezgisi.”

Arkası Yarın

Türkiye’nin en saygın arkeologlarından Muhibbe Darga’nın 13 Haziran 1921’de Acıbadem’de bir köşkte başlayan yaşamı, toprağın, arkeolojinin gizeminin peşinde öğrenmekle ve öğretmekle geçti. Kültür dünyasından çok sayıda isimle paylaşılan rengârenk anılarla zenginleşen nehir söyleşi kitabı Arkeolojinin Delikanlısı Muhibbe Darga bu dolu dolu yaşama içtenlikle açılmış bir pencereden bakıyor. Kitap, Muhibbe Darga ve öğrencisi Emine Çaykara’nın sohbetine okuru davet ediyor. “Bütün ömrüm hep toprakla geçti. Bazen ne düşünüyorum biliyor musun? Ben hayatı bu kadar seviyorum, dış görünüşümde hayali ya da suni etki yaratabilirim ama ben toprağı seviyorum. Arkeolojiyi bu kadar sevmek, toprağın altından çıkanları hayatının bir parçası yapmak... Zaman zaman düşünüyorum da demek ki o kadar da bu dünyaya bağlı değilim ki arkeolojiyi seviyorum. Acaba bu dünyadan kaçmak mı istiyorum?” Murathan Mungan’ın deyişiyle, “Muhibbe Darga bir Hitit tarihi uzmanı. Ama dilerseniz her çeşit gerçekliğin katmanlarını açmaya adanmış hayatların macerası diye de okuyabilirsiniz bu kitabı.”