Eserlere Göre Listeleme

Atatürk, Ramazan aylarına büyük önem verirdi. Bu ay içinde akşamları beni huzurlarına çağırır ve Kuran-ı Kerim'den sureler okuturlar, kendileri de bunu derin bir hazla dinlerlerdi. Ramazan aylarında Hacı Bayram Veli ve Zincirli Kuyu Camileri'nde şehitlerimizin ruhu için hatim okumamı buyururlardı. Ben de tıklım tıklım dolu olan camilerde isteklerini yerine getirir, hatim okurdum. Peygamberimizden söz ederken; 'Hazret-i Peygamberin Zaman-ı Saadetlerinde' diye daima saygı belirten sözcükler kullanırlardı. Peygamberimizin ayrıca çok yetenekli bir devlet adamı ve iyi bir başkomutan olduğunu sürekli söylemişlerdir. Din işlerinin, cahil kimselerin denetiminden alınıp bu işi iyi bilen bilginlere verilmesinin gerekliliğini ifade ederler: 'Kutsal mihrabı, bilgisizliğin, cahillerin elinden alıp uzmanların eline vermek zamanı çoktan gelmiştir.' derlerdi. En uzun tatillerin dini bayramlarda yapılmasının da şart olduğunu söyleyip 'Herkes dini vecibeleri, görevleri yerine getirecek, sonra da dinlenecekler.' derlerdi.

Türkiye’de düşünce ve vicdan özgürlüğünün, ulusal egemenliğin ve demokrasinin, çağdaş hukukun, kadın haklarının, sosyal hukuk devletinin, yurttaşların eşitliğinin, ulus bilincinin, ulusal birlik bütünlüğün, fırsat eşitliğinin, adaletin, liyakatin, bilimin, sanatın, akılcı ve bilimsel eğitimin, ekonomik kalkınmanın, tam bağımsızlığın, uygar yaşamın ve barışın güvencesi “Atatürk’ün Mirası Laik Cumhuriyet’tir. Türkiye’de Atatürkçü düşünceyi ve laik Cumhuriyet’i savunmak bütün bu değerleri savunmaktır; Atatürk’ün mirasına sahip çıkmaktır. “Atatürk’ün Mirası Laik Cumhuriyet”, bugün çok tartışılan 1921 Anayasası, Atatürk’ün devrim stratejisi, Lozan Antlaşması, halifeliğin kaldırılması, Şeyh Sait İsyanı, kılık kıyafet, eğitim, yazı ve dil devrimleri, Cumhuriyet’in kadın, işçi ve çocuk hakları karnesi, Cumhuriyet’in sosyal devletçiliği, Cumhuriyet’in fabrikaları, Halkevleri, Köy Enstitüleri, Meşrutiyet ve Cumhuriyet ilişkisi (süreklilik ve kopuş), Sadabat Paktı’ndan Hatay’ın kurtuluşuna Cumhuriyet’in dış politikası, Atatürk’ün millet (ulus), laiklik, demokrasi tanımları, laik Cumhuriyet’in kuruluş felsefesi, Kemalizm, Atatürkçü gençliğin yükselişi ve daha birçok konuya belgelerle açıklık getirmektedir. “Memnuniyetle tekrar görüyorum ki, laik Cumhuriyet esasında beraberiz. Zaten benim siyasi hayatta bir taraflı olarak daima aradığım ve arayacağım temel budur…” (M. Kemal Atatürk, Hâkimiyet-i Milliye, 12 Ağustos 1930)

Bu araştırma, içerik olarak bir kişinin not defterlerini; yani özel olarak tuttuğu notları konu almaktadır. Ama bu kişi, Anadolu toprakları üzerinde yaşayan Türk Milleti'nin XX. Yüzyılın ilk yarısında, yeniden doğuşunu sağlayan onurlu bir Milli Mücadele'nin mimarı, kahramanı, önderi olursak; artık bu defterlerdeki notlar, yalnızca o kişinin değil, Türk Milleti'nin tarihini ve dolayısıyla da dünya tarihini ilgilendiren önemli belgeler niteliğine kavuşmuş olur. Atatürk'ün yazısıyla notlar aldığı ve bazen de günlük olarak tuttuğu bu defterler üzerinde yapıları çalışmalarda, her defter tek tek; içerdiği konuları, şu anki durumları ve şekilleri yönünden tanıtılmış, defterlerdeki özel konulara pek inilmeden genel bir inceleme yolu izlenerek, önemli olayları kapsayanlar, diğerlerine oranla daha detaylı şekilde ele alınmıştır.

ATATÜRK’ÜN SİLAH ARKADAŞI CEMİL CAHİT TOYDEMİR’İN İLK DEFA YAYIMLANAN ANILARI Orgeneral Cemil Cahit Toydemir 1883 yılında İstanbul’da doğdu. Harp Okulu’ndan 1902 yılında teğmen rütbesiyle mezun oldu. Beyrut’ta, Yemen’de, Trabulsgarp’ta, Balkanlar’da, Sarıkamış’ta, Kop Geçidi’nde, Azerbaycan’da muharebelere katıldı. Millî Mücadele’nin en kritik safhalarında sorumluluk üstlendi. Cephede olduğu kadar teşkilatlanma, idare ve diplomasi alanlarında da belirleyici roller oynamış seçkin bir asker ve devlet adamıydı. Bu hatırat, Toydemir’in Ocak 1919’dan Cumhuriyet’in kuruluş yıllarına, oradan Şeyh Sait İsyanı ve İkinci Dünya Savaşı yıllarına uzanan anılarını, tarihsel arka plan notları ve belgeler eşliğinde ilk kez okurla buluşturuyor. İstanbul’dan Amasya’ya, Maraş’tan Zile’ye; II. İnönü, Sakarya ve Büyük Taarruz’un gölgesinde yaşanan askerî ve siyasi gelişmeler, Toydemir’in tanıklığıyla ayrıntılı biçimde aktarılıyor. Atatürk’le olan yakın mesaisine dair notlar, Kuvayı Milliye’nin teşekkülü, Şeyh Sait İsyanı, iç isyanlar, Pontos harekâtı, Trakya’nın teslim alınışı ve Cumhuriyet’in erken dönem güvenlik sorunları, yalnızca bir hatırat değil, aynı zamanda birinci elden tarih kaynağı niteliği taşıyan bu metinde ele alınıyor. Eserde yer alan Almanya ziyareti ve Hitler’le yapılan görüşmeye dair notlar ise kitabı, Türk askerî ve siyasi tarihinin sınırlarını aşan uluslararası bir tanıklık düzeyine taşıyor. Belgeler, fotoğraflar, haritalar ve kronolojiyle desteklenen bu çalışma, Millî Mücadele ve erken Cumhuriyet dönemini derinlemesine anlamak isteyenler için vazgeçilmez bir başvuru kaynağı... Osmanlı Devleti tarafından verilen çeşitli nişan ve madalyalar ile TBMM tarafından verilen İstiklal Madalyası ve takdirname sahibi olan Orgeneral Cemil Cahit Toydemir’in Türkiye’nin yakın tarihine ışık tutan anıları, yalnızca bir askerin kişisel hatıraları değil; bir imparatorluğun çözülüşüne, yeni bir devletin doğuşuna tanıklık eden canlı bir tarih anlatısı niteliği taşıyor.