Eserlere Göre Listeleme

“Denemelerinde sık sık deneme üzerine denemeler yazar. Hatta diyebiliriz ki denemeyi onun kadar yoğun işleyen bir başka yazarımız yoktur. Denemenin denemecisidir. Çok da önemlidir onun deneme üzerine bunca duruşu çünkü zaman içinde, deneme sözcüğü tuhaf bir anlam kayması yaşamaya başlamıştır. Öykümsü çok öznel düşüncelere, hiçbir düşünsel, bilgisel dayanağı olmayan “akıldan geçirmeler”e, denemeye denmeye başlanmıştır. Bu kitapta Nermi Uygur’un denemelerinden bir seçme yaparken özellikle deneme üstüne yazdığı aydınlatıcı yazılara yer verdim. Bu kitaptaki denemeleri okuduktan sonra, yalnız edebiyat ağırlıklı denemelerini değil, felsefe ağırlıklı denemelerini, kitaplarını okuyacağınızı da umuyorum. Felsefe demem sizi korkutmasın, Nermi Uygur, en çetrefil felsefe sorunlarını bile berrak kafasıyla rahatlıkla okunur, anlaşılır yapmayı beceren bir yazarımızdır. “ Güven Turan

400 yıl önce Montaigne tarafından kaleme alınan "Denemeler", özellikle eğitim ve felsefe konularında ortaçağ dogmatizmini yıkan bir aydınlanma kitabıdır. Hümanist kültürün en önemli kaynaklarından biri olan bu yapıt, ülkemiz aydınlarının da başucu kitabıdır. Montaigne, Avrupa insanına özgür düşünmesini öğretmiş, Sokrates'ten sonra insan üzerine eğilen en önemli düşünürdür.

Sir Francis Bacon (1561-1626), zenginlik ile yoksulluk, ün ile düşüş, tutarlılık ile tutarsızlık, akıl ile boş inanç arasında dalgalanan bir çağda yaşadı.Bacon'ın yetenekleri, ilgilerindeki evrensellik, düşüncesindeki esneklik, araştırıcılık, çağının pek az kişisinde vardır. Geçmiş gelenekleri ve yöntemleri tanır, çoğunu benimser, ama bununla kalmaz, o geleneklerle yöntemlerin hepsini umulmadık yeni gözlemlerle, kökten değişikliklerle aşmasını da bilir.Bacon, Denemeler'inde, değişik alanlardan edindiği gözlemler ve deneylere dayanarak kurduğu bilgelik ile "deneme"nin isim babası Montaigne'den ayrılır. O, Montaigne gibi kendi benliğini anlatmaz, yaşama uygulanabilecek bir bilgelik ortaya koyar. Bunu yaparken yarattığı zengin imgelerle bir dil ustası olduğunu da kanıtlar. Baronluğu ve Vikontluğu unutulsa da, Bacon'ın yazarlığı dört yüz yıldır hâlâ taze.

Simone de Beauvoir okurlarımızın çok yakından tanıdığı ve sevdiği dünyaca ünlü bir yazar. "Kadın", "Konuk Kız", "Bir Genç Kızın Anıları" ve "Kadınlığımın Hikayesi" kitaplarından sonra şimdi de yazarın çok tanınmış bir başka eserini yayımlıyoruz. "Denemeler" Beauvoir'in felsefe ile edebiyatı başarıyla kaynaştıran ve övgüyle karşılanan bir eseridir. İçinde kişioğlunun durumu, başkalarıyla olan ilişkileri, eyleminin sınırları, varoluşunun koşulları ile özgürlük, bağlanma, mutluluk, tanrı, ahlak, çevre, sonsuzluk, insanlık, v.b. sorunlar ele alınmıştır.