En Son Eklenenler

Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi (AÖF) İlk Müslüman Türk Devletleri Dersidir.

Cahit Kaya “Dünya Sineğe Baktı”da on üç öyküye yer veriyor. İki bölümden oluşan kitabın ilk bölümündeki öyküler köyler, evler ve nispeten dar benzer alanlarda geçen olaylarla sınırlıyken ikinci bölümde şehir, ülke ve dünya olayların sahnesi oluyor ya da olayın kapsamı onları içine alıyor. Kendi içlerinde kısa bölümlere ayrılan, fragmanlar halinde ilerleyen eksiltili öyküler, içerdikleri zengin imgeler ve görsel unsurlarla okura âdeta yan yana yerleştirilen fotoğraflar sunuyor. Kitabın odağında yer alan “metamorfoz” ilk bölümde bireysel düzeyde kalırken ikinci bölümde toplumsal düzeyde yaşanıyor. Öyküler arasındaki bu izleksel bağın dışında karakterler ve olaylar arasında da birtakım bağlantılar bulunuyor. Kaya’nın karakterlerini etkileyen, onları “başkası” ya da “başka şey” yapan olaylar bireysel olandan toplumsal olana, yerel olandan evrensel olana uzanıyor. Cahit Kaya öykülerinde insanın canavar karşısında kapıldığı dehşete değil, cadı veya zombiye dönüşerek canavarlaşanların insan karşısında kapıldığı dehşete odaklanıyor. Özgün biçimi sayesinde içi dışından geniş olan “Dünya Sineğe Baktı” çağdaş yazında hem geçmişe hem geleceğe açılan bir kapıyı aralıyor.

1936 yılında Cumhuriyet gazetesi İsmail Habib, Ali Kami, Ahmet İhsan, Abidin Daver, Murat Sertoğlu, Bahri Turgut, Reşat Nuri gibi yazarları bazısı sonradan kitaplaşarak gezi edebiyatımızın seçkin ürünlerine dönüşecek izlenim ve söyleşilerini yazı dizisi hâlinde hazırlamak üzere memleket içinde ve dışında görevlendirir. Bu isimlerden biri de Türk edebiyatının büyük ismi Peyami Safa'dır. Safa'nın Haziran 1936'da başlayan yolculuğu Avrupa'nın yirminci yüzyıl tarihinde; Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin imzalanması, İspanya İç Savaşı'nın patlak vermesi, Berlin Olimpiyatları, Almanya'nın Rheinland'ı işgal ederek Versailles'ı ihlal etmesi, Roma-Berlin Mihveri'nin ilanı, Almanya ve Japonya arasında Anti-Komintern Paktı'nın teşekkül ederek Avrupa'daki gerilimin küresel ölçeğe taşınması gibi önemli gündem başlıklarının oluştuğu bir zaman zarfında gerçekleşir. Şüphesiz bu durum, ortaya çıkan yazı veriminin değerini ve önemini daha da artırır. Galata rıhtımında başlayan yolculuğun ilk parkuru, Pire, Brindisi, Venedik, Milano ve Montrö üzerinden Paris'e uzanır. Dönüş parkuruysa, Paris'ten sonra Strazburg üzerinden Münih, Salzburg, Viyana, Budapeşte ve “Avrupa saatinin bittiği” Bükreş'e uzanarak tamamlanır. Safa, sadece Avrupa'nın şehirleriyle değil, “İnsan bahtı üstünde tarihin en büyük kararlarını vermeye hazırlanan bugünkü Avrupa'nın şekillerinden ziyade fikirlerine bir göz atma ve nehirlerden, ağaçlardan, köprülerden, kulelerden ziyade insanları söyletme” gayretiyle Batı siyaseti, sanatı ve kültürünün, Renée Jardin, Frances Perkins, Yvon Delbos, Léon Pierre-Quint, Martha Eggerth, Tristan Tzara, Jean Carteret gibi önemli isimleriyle de temas eder. 1936'da Cumhuriyet gazetesinde tefrika edilip 1938 yılında kitaplaşan Büyük Avrupa Anketi'ni, bu neşirden 85 yıl sonra ilk defa Selçuk Atay'ın notları ve Hasan Aksakal'ın geniş takdimiyle yayımlıyoruz.

Okuyacağınız hikaye ayrıntılardaki gerçekliğiyle sarsıcı, diliyle büyüleyici bir yolculuğa çıkaracak sizi. Can Çelebi, Bu kitabın ana kahramanı Tenzile ile Amsterdam'da "Vatandaşlar İçin Bireysel Danışmanlık" yaptığı dönemde tanışmış. Tenzile o tarihte 44 yaşındaymış ancak çok daha yaşlı görünüyormuş. Kocasının ailesindeki kadınlar, Eltiler, Ablalar, Görümceler sürekli yanında onu kontrol ederken, aşırı şiddet gördüğü kocasından ne yazık ki boşanamamış. Bir dönem kadın sığınma evlerinde yaşamış ama sonunda yenilip yine evine dönmüş... Siz şimdi kurgu bir tenzile'yle tanışacaksınız. Yazarına temas etmiş birçok yaralı kadının sesine dönüşen o Tenzile'yle... -İclal Aydın "Büyükçe bir balığı havada sallayıp" İyi bak ona" diyor. “İyice Bak, Tanıdın Mı? İşte bu senin özbeöz babandır.” Sonra ikna etmeye çalışırcasına, “Evet,”Diyor, “Evet, Şaşırma, Gerçek Bu.” Omzunu Silkiyor. “İster İnan, İster İnanma. Ben sana bir balıktan hamile kaldım. Koş git aynalara bak, Yüzüne bak istersen, nasıl da benzediğini göreceksin babana." “Ama benim bir yüzüm yok ki." diye karşı çıkıyorum ona. "Görmüyor musun? Yüzüm kocaman bir yara benim." "Eee, ne olmuş yaraysa? diyori dudak bükerek. "Bu rüyada her kadın bir yarayla doğmaz mı kızım?"