Eserlere Göre Listeleme

Ruhsal çözümleme, ünlü Rus yazarı Dosteyevski'nin hemen hemen tüm yapıtlarının ana eksenini oluşturur. Başkasının Karısı, Dosteyevski'nin "Kıskançlık" üzerine kurduğu ve onun, ruhsal çözümlemenin ustası olduğunu kanıtlayan uzun öykülerinden biridir. Dostoyevski, kitabın ikinci uzun öyküsü olan Dürüst Hırsız'da ise bir terziyle bir hırsızın insani dramını aktarıyor.

Başkasının Mezarı On yılı aşkın bir süre içinde birer birer ortadan kaybolan beş genç kız. Kızını bulma umudunu asla yitirmemiş bir anne. Bürokratik engeller, ihmaller, yanlış kararlar ve hatalar... Faili meçhul davalar biriminin araştırma ekibinde yer alan emekli dedektif John Rebus, çözümsüz kalan kayıp vakalarından birini işlenen yeni cinayetle ilişkilendirince, yalanlar, sırlar, tesadüfler ve müthiş sahnelerle dolu bir macera başlıyor. Kat ettiği kilometrelerce yol, uykusuz kaldığı geceler, her şeyini ortaya koyarak adandığı dava, Rebusın yaşama sebebi. Gerçeğe ulaşmak ile yasalara uymak arasındaki ince çizgi ise esas sınavı... İskoç polisiye edebiyatının en başarılı yazarı Ian Rankinin yarattığı efsanevi karakter John Rebus, dünya edebiyatında zeki, tecrübeli ve vicdanlı polis imajını en iyi yansıtan karakterlerden biri.

Yıllar önce kaybolan kızının peşine düşmüş fakat gittiği her kapıdan eli boş dönünce çaresizliğe kapılmış olan bir annenin yardımına "Faili Meçhuller Birimi"nin yeni elemanı koşar: Eski Dedektif Müfettiş Rebus. Bir süre önce polis teşkilatından deyim yerindeyse sürülmüş olan Rebus, yeni bir kimlikle, ancak aynı heyecan ve kararlılıkla, yine karşımızda. Kayıp kız vakalarının sayısı artınca ve bir şekilde birbirine benzer olaylar oldukları görününce iş çığırından çıkacak ve Rebus bizi bir kez daha eski günlere götürecektir. "..Çok dahice..Rankin polisiyenin kusursuz ustası olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.."-Scotland On Sunday- "..İngiliz polisiye edebiyatının en iyilerinden.."-Daily Mail- "..Ustalıkla işlenmiş kusursuz bir polisiye roman.."-Sunday Times-

Başkasının Yüzü, yönetici olarak çalıştığı enstitüdeki laboratuvarda bir kaza sonucu yüzünde tedavi edilemeyen yaralar oluşan ve bu yüzden sargılarla yaşamaya başlayan başkarakterin karısına yazdığı notlardan oluşuyor. Yüzündeki yaralar nedeniyle karısının ondan uzaklaştığını ve toplumun kendisini dışladığını düşünen adam çözümü bir maske yapmakta buluyor. Uzun araştırmalar ve hesaplamalar sonucunda gerçek olup olmadığı dokunulmadığı sürece anlaşılamayacak nitelikte bir maske yapıyor. Yazdığı notlarda maske yapma sürecinde yaşadıklarına ve düşündüklerine yer veriyor. Buradaki en önemli nokta, başkarakterin maskeyi taktıktan sonra karakterindeki değişimler diyebiliriz. Kişilik bölünmesi yaşayan başkarakter kendi karakteri ile maskenin karakteri arasında savrulmalar yaşıyor ve otokontrolünü kaybetmeye başlıyor. Bu şekilde toplumsal normları zorlayabileceğini hatta kanunları delebileceğini düşünüyor. Maske başkarakterin bilinçaltını harekete geçirerek gerçek kişiliğinin normal bulmadığı şeyleri yapma arzusunu açığa çıkarıyor. Romandaki hikâye kendi seyrinde akarken Kobo Abe’nin farkı kendini gösteriyor. Eserlerinde eleştirel bir alt metin bulunan Kobo Abe bu kitapta ‘yüzün felsefesi’ni yapıyor desek abartmış olmayız. Adeta yüzün haritasını çıkaran yazar insanın eğilimleri ve yüz şekli-karakter ilişkisi üzerinde duruyor. Modern insanın yüz algısını zihnimize kazıyor. Farklı dönemlerde ve şartlarda farklı algılanabilen yüzün anlamından önemine kadar geniş bir alanda sorgulama yapıyor. İletişim ile yüz arasındaki ilişkinin boyutlarını irdeliyor. Maske takmak zorunda kalmayanların maskesinin kendi yüzleri olduğunu vurguluyor. Böyle hareket edenler yüzlü yüzsüzlerdir. İnsanların farklı olmak adına modanın da etkisiyle aynı şeylere meyletmesi gerçek kimliği maskelemektedir. Tüm insanların maske taktığı hayat insanların birbirini kandırdığı bir maskeli balodur. Başkarakter benzer mantığı makyaj ve dövme üzerinden de kuruyor fakat dövmenin dıştan bilindiğini, dolayısıyla kandırma potansiyelinin kısıtlı olduğunu belirtiyor. Makyaj ise tıpkı maske gibi bir şeyleri saklayan özelliğe sahiptir. Edebi açıdan oldukça doyurucu olan metin boyunca kişileştirme, analoji ve aforizma okuyucuya eşlik ediyor. Kitapta kısa diyaloglar bulunsa da genel itibariyle başkarakterin içsel devinimlerinden oluşan monologlarla ilerliyor. Bu durum romana psikolojik özellik katıyor. ‘Ben’ anlatıcı diyebileceğimiz bir tarzı seçen yazar birkaç yerde ‘sen’ anlatıma başvuruyor. Elbette eser boyunca Kobo Abe’nin kendine has kasvetli/duygusal üslubu okuyucuyu yalnız bırakmıyor. Tüm bu özellikler kitabı psikanalitik açıdan da değerlendirmeye açık kılıyor. Zaman ve mekân açısından belirli bir dönem ya da yerle kısıtlanamayacak olan metin modern anlayışın hüküm sürdüğü, var olmanın görünür olmaya indirgendiği günümüze dair çok fazla şey söylüyor. Kişilerarası iletişim ve toplumsal ilişkilerde insanın yüzünün arkasına saklanarak takındığı tavrı sorgulatıyor. Başkasının Yüzü’nü okurken insan bir yandan da kendisiyle yüzleşiyor.