Eserlere Göre Listeleme

Grossman'ın eseri, toprak altında yatanların sesi, baskı rejimlerinin yaşama ve özgürlüğe asla galip gelemeyeceğinin ölümsüz bir belgesi olmaya devam ediyor. Sovyet Rusya'nın büyük yazarlarından ve tarihin en önemli savaş muhabirlerinden Vasili Grossman (1905-1964), başyapıtı Yaşam ve Yazgı'yı 1950'lerde kaleme aldı. Ustası Tolstoy'un dev eseri Savaş ve Barış gibi, büyük bir muharebenin, İkinci Dünya Savaşı'ndaki Stalingrad Savunması'nın etrafında şekillenen bir dönem romanı olan Yaşam ve Yazgı, her şeye rağmen direnen insanların kaderini anlatmakla kalmıyor, Stalin Rusyası'nda yaşananları gerçekçi bir dille gözler önüne seriyordu. Stalin'in ölümünden sonra yaşanan yumuşama döneminde kitabın yayımlanabileceğini düşünen Grossman, yanılıyordu. Yetkililer yazarı değil ama kitabı mahkûm etti. KGB müsveddelerine, hatta daktilo şeritlerine bile el koydu. Politbüro'dan Mihail Suslov'un deyişiyle, "Kitabın yayımlanabilmesi için en az 300 yıl geçmesi gerekiyordu." Grossman, umutsuzluk ve hayal kırıklığı içinde, 1964'te öldü. Ancak Yaşam ve Yazgı'nın yazgısı, yazarından farklı oldu. Kitabın iki kopyası daha vardı ve gizlice ülke dışına çıkarıldı; 80'lerden sonra Batı'da basıldığında, özellikle Fransa, İngiltere ve ABD'de büyük yankı uyandırarak zamanla bir milyonun üzerinde okura ulaştı. Eleştirmenlerin "XX. yüzyılı Savaş ve Barış'ı" olarak tanımladığı Yaşam ve Yazgı, nihayet Türkçede. Okuma kolaylığı açısından üç cilde bölünmüş, özel kutusu içinde ve birinci baskıya özel fiyatla.

Anton Makarenko, 'yaşamımın yapıtı' diye nitelendirdiği Yaşam Yolu'nun birinci cildinde sokak çocuklarıyla çocuk suçları bir araya getirerek onları yeni bir yaşam yoluna çıkarışının öyküsünü anlatıyordu. Çeşitli ödüllerin yanı sıra 'edebiyatın gelişmesi alanındaki başarılarından ötür' de ödüllendirilen, yazdığı romanların tümü, Maksim Gorki'nin kendisini 'coşkuyla' kutlamasına neden olan, eğitibilimsel görüş ve deneyimleriyle dünya çapında ün kazanan Makarenko, bu ikinci ciltte, belki de dünya tarihinde bir daha hiç yaşanmayacak, acı ve seviçlerle dolu bir dönemi, insan olmanın tüm canlılığını, tüm karmaşıklığını, coşkularla, ödüllerle dolu bir savaşımı destanlaştırmaktadır. Maksim Gorki yazarı şu sözlerle kutlamaktadır: 'Sevgili Anton Semyonoviç, kitabınızı sevinç ve coşkuyla okudum. Çocuklara karşı duyduğunuz sevgi ve sevecenlik, insan ruhunu ne denli iyi tanıdığınız, yapıtınızın her sayfasında görülmekte. Sizi bu kitabınızdan ötürü içtenlikle kutlarım' Louis Aragon'sa, Yaşam Yolu'yla ilgili duygularını şu sözlerle dile getiriyordu: 'Bugün, hiçbir dünya yazın tarihinin Yaşam Yolu'nu yokumsayabileceğini sanmıyorum. Çünkü bu, daha önce eşi görülmemiş bir kitaptır, yeni bir yazın türüdür. Giderek büyüyen etkisini ölçebilmek olanaksız olduğu gibi, onu parlak geleceğinden yoksun bırakmak da olanaksızdır.

Saatte 120 km süratle giden bir bisikletle Alp dağlarının yamaçlarından inerken attığım zafer narasından sonra değil ölmek, yüz yaşına kadar yaşamak bile bana az geliyor. Ben hiçbir şeyi yavaş yapmam, nefes almayı bile. Ben her şeyi hızlı bir ritimle yaparım, hızlı düşünürüm, hızlı yerim, hızlı uyurum, hızlı kalkarım. Henüz yirmi dört yaşındayken bir efsane olacağına kesin gözle bakılan Lance Armstrong’a, Ekim 1996’da doktorlar yumurtalık kanseri teşhisi ile yüzde kırk yaşama şansı verdikleri gün bütün hayatı tamamen değişmişti. Şimdi önünde uzanan yol, bisikletiyle kat edeceği kilometreler değil, bu dünyada var olmayla olmama arasında geçecek çekişme dolu günlerdi. Artık bundan sonra pedalların yaşama çevrileceği belliydi. Her zaman olduğu gibi, önderlik ruhuyla önünde uzanan yola koyuldu ve yine her zaman olduğu gibi asla kaybetmemeye kararlıydı. Bir yandan vücudunu istila eden kanserle ve ruhunu tüketmek tehdit eden kemoterapiyle savaşırken, bir yandan antrenmanlarına odaklandı ve etrafındaki, hayattan asla pes etmeyenlerden güç aldı. Hastaneden çıkışından sadece on altı ay geçmişti ki, Dünya’nın en zor parkuru olarak bilinen Tour de France’i kazandı. Hem de şimdiye kadar kimsenin yapamadığını yaparak ve hız rekoru kırarak. Üstüne üstlük bundan birkaç ay sonra da hayatında yepyeni bir çiçek açtı ve baba oldu. Yaşama Çevrilen Pedal, bir insanın ona veda hazırlığına karşı verdiği ilham verici bir savaştır. Acıları zafere, trajedileri şölene çeviren bir insan harikasının, yaşamını geri alışının öyküsüdür. Bu, anlatılamayacak bir cesaretin, tutkunun ve yaşamla olan aşkın öyküsüdür.