Eserlere Göre Listeleme

Batı kavramı nasıl oluştu? Şarkiyatçılığın kökenleri nereye dayanır? Doğu ile Batı arasındaki bir zamanlar belli belirsiz olan siyasi sınır ne zaman ve neden belirgin hale geldi? Demokrasi Batı’ya, despotluksa Şark’a ait olgular olarak nasıl kodlandı? Batı, siyasal ve kültürel kimliği, nasıl oldu da siyasal özgürlük, vatandaşlık ve demokrasi ile eşanlamlı hale geldi? Antik Yunan’dan Rönesans’a kadar uzanan döneme odaklanarak siyasal düşündeki Batılı temel metinlere yeni bir bakış açısıyla yaklaşan Springborg, geleneksel siyaset kuramı yöntemlerini Batı kimliğinin temellerini sorgulamadan benimsemeyi reddediyor ve tarihin çarpıtılması olarak gördüğü pratikleri ters yüz ediyor. Tarihi revizyonist bir bakışla sorgulayarak bizi Yunan polis’ini Batı’nın beşiği olarak değil, Doğu’nun bir mahsulü olarak düşünmeye davet ediyor. Savını desteklemek üzere farklı akademik disiplinlerden yararlanan Springborg, Batı siyaset tarihinin merkezine şehir devletlerini değil, krallığı; antik Yunan ve Roma’yı değil, Mısır ve Mezopotamya’yı koyuyor. Kitap, bugünkü Türkiye siyasetine de biçim veren kültürel savaş alanının tarihsel koordinatlarını kusursuz biçimde gözler önüne seriyor. İçerideki ve dışarıdaki tartışmalar ülkeyi ya Batı siyasal ve kültürel cumhuriyetçiliğinin ya da Şarki despotluk geleneğinin mirasçısı olarak konumlandırıyor. Springborg, okuru bu seslerden ayrılmaya, söz konusu ayrımı yüzeysel olarak ele almamaya ve bu ayrımın dolambaçlı tarihsel yapılanmasını anlamaya çağırıyor. Patricia Springborg, the Humboldt-Universität zu Berlin’in, disiplinlerarası alanda araştırmalar yapan enstitüsü Centre for British Studies’de siyaset kuramı profesörü.

Dünyada hiçbir din, kültür ya da uygarlık yalın ve tek biçimli değildir. Bununla birlikte Batı dünyasında oluşturulan islamofobi ve anti-islamizm, İslâm ve müslümanlar hakkında özel bir kurgu inşa etmektedir. Bu kurguya göre Batı Batı’dır, Doğu da Doğu. Bu iki dünya arasında uzlaşmaz çelişkiler mevcuttur. Biri olumlu özelliklere, diğeri de olumsuz özelliklere sahiptir. Önemli oranda klasik oryantalist bir söyleme dayanan bu kurgu, dünya gerçekleriyle bağdaşmadığı gibi sonuçları itibariyle de asla masum değildir. Çünkü bu söylem, kaçınılmaz bir şekilde farklı dinlerin ve kültürlerin bir arada ve barış içinde yaşadığı ve gelecekte de yaşayabileceği gerçeğini göz ardı ettiği gibi, zımnen bir uygarlıklar savaşını da öngörmektedir. Bu anlamda oryantalizm kadar "anti-islamizm" de, çatışmacı bir ideolojidir. Çatışma temelli bir ideolojinin kendisini barış yanlısı, ötekileri ise terörist ve saldırgan olarak sunması, kendi mantığı içinde giderilmesi mümkün olmayan çelişkiler barındırmaktadır.

Tanzimat Sonrası Türk Edebiyatının beslendiği ana kaynaklardan birinin Batı edebiyatı olduğu bilinen bir gerçektir. Bu durum, 1860 sonrası Türk edebiyatı üzerinde kafa yoran insanın, Batı edebiyatlarındaki edebi akımları iyi bilmesini zaruri kılmaktadır. Edebiyat akımını; "Belli bir sanatkar grubunun belli bir dönemde, müşterek dünya görüşü, estetik, sanat ve edebiyat anlayışı çerçevesinde oluşturdukları edebiyat hareketi; bu anlayış ve hareket çevresinde kaleme alınan edebi eserlerin oluşturduğu bütün" şeklinde tarif etmek mümkündür. Bu kitapta, Batı edebiyatlarında yaygın, bir biçimde görülen ve Tanzimat Sonrası Türk Edebiyatına çeşitli seviyelerde tesir eden belli başlı edebiyat akımları, tek tek ele alınıp anlatılmıştır. Üç ana bölümden meydana gelen eserin birinci bölümünde, hümanizmden postmodemizme kadarki bütün akımların genel bir tanımı/tanıtımı yapıldıktan sonra doğuş zemini üzerinde durulmuş; ardından sanat/edebiyattaki ilke ve nitelikleri izah edilmiş; son olarak da söz konusu akımın belli başlı temsilcileri ve eserlerine yer verilmiştir. 'Üç Değerlendirme'den oluşan ikinci bölümde, akımların edebi esere somut yansımaları dikkatlere sunulmuştur. Eserin üçüncü bölümünde ise, 24 sanatkara ait 34 edebi metne yer verilmiştir. Batı Edebiyatında Edebi Akımlar, -başta Fen-Edebiyat ve Eğitim Fakültelerinin Türk Dili ve Edebiyatı ve Türkçe Bölümü öğrencileri ile edebiyat öğretmenleri olmak üzere- bütün sanat ve edebiyat severlere faydalı bir müracaat eseridir.