En Son Eklenenler

“Tasarım, bizim fikirlerimize verdiğimiz biçimdir. İnsan yapımı olan her şey tasarlanmıştır. Hem maddi dünyanın eşyalarını -arabalar, seks oyuncakları, matkaplar, bisikletler, kıyafetler gibi- hem de sosyal tasarım gibi -kamusal alan, şehir planlaması, ayrıca dil, yasalar ve politika- maddi olmayan şeyleri içerir. [...] Bu kitap, dünyanın neden şu anda olduğu gibi olduğu ve neden pek çok insana uymadığı hakkında. Ve onu değiştirmek için ne yapabileceğimiz hakkında. Bu, çiçekli elbisenin öyküsüdür, tıpkı futbol ayakkabılarınınki gibi; video oyunlarının, seksin ve dinin öyküsü.” Kadınlar neden tuvalet sırasında daha uzun beklemek zorunda kalıyor? Elektrikli aletleri neden erkekler daha rahat kullanıyor? Bilgisayar oyunlarının büyük çoğunluğu neden erkeklerin ilgilerine, heveslerine hitap ediyor? Maddi dünyamızı, bütün eşyamızı şekillendiren tasarımcı, patriyarkanın ta kendisi olabilir mi? Rebekka Endler Eşyaların Patriyarkası’nda, içinde yaşadığımız maddi dünyaya hükmeden erkek egemen tasarımın izini sürüyor: Sadece ofis mobilyaları ya da kot pantolon gibi günlük eşyaların değil, kamusal alanı oluşturan mimari, altyapı ve ulaşım düzenlemelerinin de, hatta Batı tıbbında uygulanan teşhis ve tedavi yöntemlerinin bile erkeklere göre belirlendiğini gösteriyor. Eşyaların Patriyarkası, verili kabul ettiğimiz yapılı çevreye feminist bir gözle bakıyor - ve bizi eşyaya sinmiş olan erkek-egemenliğine dair yeni bir farkındalığa davet ediyor.

Hakiki bir prenses olmayı reddeden Cimorene’in hikâyesi devam ediyor - ama ejderha Kazul nereye kayboldu? İşte Cimorene kararlılıkla bunu çözmeye çalışıyor. Şansa bakın ki - ya da belki şanssızlığa bakın mı demeli acaba - Mendanbar’dan yardım görüyor. Büyülü Orman’ın pek de krala benzemeyen kralı Mendanbar, bu macerasında Cimorene’e katılıyor. Böylece, yanlarındaki arızalı bir sihirli uçan halı, büyü sızdıran bir büyülü kılıç, kovalar dolusu limon suyu karıştırılmış sabunlu su ile ejderha kaçıranların hakkından gelmek ve Ejderhalar Kralı’nı kurtarmak üzere Büyülü Orman’a doğru bir yolculuğa çıkıyorlar.

Daystar’ın annesi ona böyle öğretmişti... Ve çok da bilgece bir dersti doğrusu - çünkü annesi eline büyülü bir kılıç verip onu evden atınca bir ejderhanın yardımına ihtiyaç duyabilirdi. Hele hele eviniz Büyülü Orman’ın kıyısındaysa ve anneniz de Kraliçe Cimorene ise. Fakat işin inceliği de bu büyülü kılıç ile ne yapacağını bulabilmekteydi. Nereye gitmeliydi? Nasıl olup da karşılaştığı herkes onun kim olduğunu biliyor gibiydi? Bu sorulara cevap bulmasında, kafası gerçekten kızmış bir ateş afsuncusu, laf ebesi bir kertenkele ve terbiyesi bozuk bir yavru ejderha yardım edecek. Elbette annesinden aldığı terbiyenin de faydası olmuyor değil!

Önümüzdeki bahçenin ilerisindeki zeytin ağaçlarına baktığımda aralarından hızla koşarak uzaklaştığımı düşünürüm. Nereye giderim nefes nefese koşarak? Dağların hemen üzerinde pembemsi bulut kümeleri bulunur. Birkaç ağaç ovanın orta yerinde kalmış gibi duru. Kemal Tahir romanlarına, Necati Cumalı kitaplarına dönerim. Bir otelin akşamüzeri açılmış ışığını… Perdeyi çeker çirkin bir kadın. Aralık kalan camdan oturma salonunda siyah beyaz televizyonda haber seyreden otel müşterilerine servis yapan çirkin garsonu görürüm. Sonra zeytin ağaçlarının rüzgârda sallanan yaprakları arasından bir kadın yüzü çıkagelir. Bahçedeki masada porselen demlikte bekleyen çaydan fincana boşaltırım. Doldurduğum fincanlardan birini kadının gözlerine bakarak uzatırım. Sesi üşür teşekkür ederken...