En Son Eklenenler

Doç. Dr. Hasan Aydın’ın bu yapıtı, felsefenin İslam kültüründeki yazgısında belirleyici olan anılan iki süreci, temel yapısal sorunlarını da dikkate alarak tarihsel-eleştirel yöntemle irdelemekte; tarihsel süreçte gözlemlenen felsefeye yönelik çatışma ve gerilim hattını, eleştirel bir perspektifle ortaya koymaktadır. Bu bakımdan yapıtın, felsefenin İslam kültüründe geçmişte başına gelenlerin, modern dönemde de gelmemesi için bir uyarı niteliği taşıdığı söylenebilir. Tarihsel veriler, felsefi düşünce ile kültürlerin ‘sürekli aydınlanması’ arasında, köklü bir ilişkinin olduğunu gösteriyor. Bir kültürde, felsefi düşünce bir biçimde kök salabiliyorsa, o kültürde belli bir aydınlanma süreci yaşanmakta, felsefi düşünce krize girdiğinde ya da kötürümleştiğinde, bir bütün olarak kültür dinamizmini yitirmekte, durağanlaşmakta ve bir süre sonra da kendini yeniden üretemez hale gelmektedir. Neden böyledir? Kuşkusuz sorunun yanıtı, üretim ilişkilerine ve toplumsal yapıya değin uzanan karmaşık çözümlemeleri gerektirmekle birlikte, ilk bakışta şunları söylemek olasıdır: Felsefi düşüncede öne çıkan sorun odaklı eleştirel yaklaşım, hakikati buldum diyen dogmatik düşünceleri saf dışı etmekte, farklı düşüncelerin, karşıt savların serbestçe tartışılabileceği demokratik bir ortamın oluşumuna katkı sağlamakta, kavramsal çözümlemeler ve mantıksal uslamlamalar yoluyla var olan düşüncelerin kritik edilmesine olanak sağlamakta, daha da önemlisi, bilgi ve değer üretiminin önündeki engelleri kaldırmaktadır.

Bebeğin annesi, havaya bir kucak egzoz gazı bırakan aracın Ankara plâkasına dikiyor gözlerini. O’nunla ilgili yeni bir ayrıntıyı daha öğrenmiş olmanın verdiği keyifle giriyor camlı apartman kapısından içeriye. İki divan büyüklüğündeki bahçede oynayan çocuklar, birbirlerini dürtüp, “bebeğin annesi buymuş” derken, anne hazla yumuyor gözlerini. Bir kirpi fosurdayarak geçiyor nemli duvar dibinden. Akşam alacasına doğru ilerleyen saatlere yeni sesler karışıyor. Artık kapı önüne atılmaz oluyor arkalıksız iskemleler. Taş Kahve’nin dibekte dövülmüş kahvesinin kokusu sokağa taşmıyor. Buğulu camının içinde boğuluyor gramofondan yayılan Hafız’ın gazelleri. Çircinin, alıççının, kenger sakızı satıcısının yerini çıracı, bereci, kestaneci alıyor.

Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı, İstanbul Milletvekili, bilim tarihçisi Erkan Baş’ın yazarı olduğu “Yaşamak için Sosyalizm” İleri Kitaplığı etiketiyle okuruyla buluştu. Marksizmin 150 yılı aşkın teorik birikimine yaslanarak güncel sorunları irdeleyen eser, “Yaşadığımız Çağ”, “Gereksinim Olarak Sosyalizm”, “Bugünü Kazanmak” ve “Hep Birlikte” başlıklı bölümlerden oluşuyor. Kitabın sonunda ise “Kişisel Öyküm” başlığıyla, Erkan Baş’ın özellikle siyaset, kültür ve bilimle tanışma sürecini anlattığı bir söyleşi yer alıyor. Daha önce pek çok kitap ve dergide makaleleri yayımlanan Erkan Baş’ın kişisel ilk kitabı olan “Yaşamak İçin Sosyalizm”, kapitalizmle güncel ve köklü bir hesaplaşmaya girerken, sosyalistlerin güncel sorunlara getirdiği çözümleri sade ve özlü diliyle ifade ediyor. “Yaşadığımız pratikler gösterdi ki küçük anlatılar yetmiyormuş. (Kapitalistlerin) büyük anlatıları çökünce hepimizinki de çökmüş sayılsın istediler ama olmuyor işte… Bizim ütopyamız, hayallerimiz hâlâ uğruna mücadele edecek kadar yakında duruyor. (…) Kapitalizmle sosyalizm arasındaki temel fark bu kadar yalın, bu kadar sade: Kapitalizm parayı merkeze koyan düzenin adı; sosyalizm ise insanı, insanın yaşamını, özgürlüğünü, mutluluğunu… (…) Yaşamak için olduğu kadar, yakın geleceğimizi kurtarmak, bir ülkeyi yeniden kurmak için de sosyalizm!”.

"Ağır bir taş gibi oturdu Anneme Mektuplar yüreğimin üstüne yıllarca. Eserin yayınlanmış şekli elime geçince ruh dinginliği içinde buldum kendimi "taş âniden kaldırıldı, yara kapandı, ve üstüme hoş bir hafiflik kondu" Bugüne değin söylemek istediğim şeyleri "beni mutlandıran, beni üzen, beni ayakta tutan ve yaşamama yardım eden şeyleri- Anneme Mektuplar'da söyledim." Anneme Mektuplar'a döktüğüm sevgi ve heyecanı annem bana yirmi yıl içinde nasıl aşıladıysa, aynı sevgi ve heyecanı neredeyse kırkbeş yıl boyunca benden esirgemedi Regina. Sırf bu yüzden onun öğretmen Akimova'nın kişiliğinde kendini aramasını tabiî buluyorum. "Ya Saf, ve Saf'ın annesinin kişiliklerinde kimler saklı?" Edebiyat çevrelerinde çok tekrarlanan bir soru ve soruya ünlü bir cevap var: Floubert'e, Madame Bovary kim? Diye sormuşlar; Floubert de Madame Bovary beni'im diye cevaplamış soruyu. Şimdi ben kalkar da Anneme Mektuplar'ın Saf'ı (veya Topkayacı'sı) ben'im dersem, okur inanır mı acaba?..Oysa değilim O kişilikleri kendi ruhumda ve kendi içimde taşıdım uzun yıllar. Sonra başkalarının tanımaları gereğini duydum ve izledim, ve onları kendi ruhum ve dimağımdan çıkarıp okura sundum. Bu kadar. [C.Dağcı, Temmuz l988]" (Tanıtım Yazısından)