Yazara Gore Listeleme

Hemingway'in Nehrin Ötesinde (Across the River and lnto the Trees) ile Yaşlı Adam ve Deniz (The Old Man and the Sea) adlarındakl iki romanı NOBEL YAYINLARI'nın altıncısı ola­rak elinizdedir. Hemingway, bazı kritikler ta­rafından çok övülmesine rağmen çoğunlukla tenkit edilen Nehrin Ötesinde romanının mü­kemmel olduğunu, takat değerinin ulaşılama­dığını söylemiştir. Yazar, ikinci büyük aşk ro­manı olarak nitelendirilen Nehrin Ötesinde çı­kar çıkmaz Yaşlı Adam ve Deniz'i kaleme al­mıştır. Bunun, Hemingway'in en kuvvetli eseri olduğunda birleşilmiştlr. İ953'te Pullitzer arma­ğanını kazandığı bu eser, 1954 Nobel Edebiyat ödülünü almasında da baş rolü oynamıştır. (Daha önce İhtiyar Baılıkçı adıyla dilimize çev­rilmiş olan Yaşlı Adam ve Deniz filme de alınmıştır).

Bu kitap, modern Avrupa'nın bir tarihi olup siyasi gelişmelerden ziyade modern Avrupa'yı modern yapan belli başlı tarihî gelişmeleri konu edinmektedir. Modern Avrupa'nın oluşumunda son derece etkili olan Rönesans, coğrafi keşifler, reform hareketleri, bilim devrimi, Aydınlanma, Fransız Devrimi, Endüstri Devrimi ve emperyalizm, kitabın ana konularını meydana getirmektedir. Rönesans ile başlayan “akıl çağı”; edebiyatta, sanatta, bilimde ve kültürel sahada köklü değişimler meydana getirirken coğrafi keşifler, Avrupa'yı geleceğin dünya hâkimiyetine götüren coğrafyalara taşımıştır. Reformasyon, modernleşme için gerekli dinî ve kültürel ortamı oluştururken; ilim devrimi, Avrupa'yı skolastik öğretiden ve kilise dogmalarından uzaklaştırarak gelişimin bilimsel temelini oluşturmuştur. Aydınlanma; siyasi, politik, idari ve toplumsal sahada modern fikirleri, bireysel hakları ve temel insan haklarını formüle ederken Fransız Devrimi, modern Avrupa'nın siyasi şekillenmesine katkı sağlamıştır. Endüstri Devrimi, Avrupa'nın fabrikalaşmasını ve ekonomik zenginleşmesini sağlarken emperyalizm, gelişen ve modernleşen Avrupa'nın dünya sömürüsünü ifade etmiştir. Modernleşen Avrupa yeni sorunlar doğurmuş; bu sorunlar, sosyal hareketlerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Kitap, bu gelişmelerin nedenleri, gelişimleri ve sonuçları üzerinde durmakta, gelişmelerde rol alan önemli kimseler hakkında bilgiler vermekte ve Modern Avrupa'nın önemli tarihî gelişimlerini bilimsel bir üslupla kaleme almaktadır.

Dr. Gülşen Sayın bu incelemesinde, yapıtları ülkemizde de başarıyla sahnelenen ve ilgiyle izlenen McDonagh Tiyatrosu hakkında kapsamlı ve doyurucu bilgiler sunmakta; bu çok ilginç çağdaş yazarın İrlanda tiyatro geleneği içerisindeki yerine ve günümüz tiyatrosu için taşıdığı öneme dikkat çekerken, oyunlarla ilgili derinlemesine çözümlemeleri ile de tiyatro kitaplığımıza değerli bir katkıda bulunmaktadır. Dr. Sayın'ın, konusuna egemen olmanın yanısıra, serimleme ve yorumlamadaki, sıcak ve heyecanlı yaklaşımı, onun bu yapıtını akademik çevreler dışında kalan edebiyat ve tiyatro severler için de çekici kılmaktadır.

İnsan neyle yaşar? Çağdaş edebiyatın en özgün seslerinden Herta Müller, Nobel edebiyat ödülünü aldığı yıl yayımlanan ve başyapıtı olarak anılan Soluk Salıncağı’nda genç yaşta bir Sovyet çalışma kampına yollanan Leo Auberg’in öyküsünü anlatıyor. Karlarla örtülen umutların, bavul yerine geçen bir gramofon kutusunun, adları absürt denecek denli uzun muhafızların ve her şeye rağmen diri kalan tutkunun öyküsü bu, bir cümleye tutunarak yaşamanın ya da sadece yaşamaya çalışmanın öyküsü. Hayatta kalmanın, ne olursa olsun ayakta kalmanın ve açlık meleğine kafa tutmanın öyküsü. Herta Müller, tarihsel gerçeklerden yola çıkılarak yazılmış Soluk Salıncağı’nda kelimeleri imgelere, imgeleri adeta zihinde açılan çentiklere dönüştürüyor. Çağın belki de en dehşetli hakikatleri kanıksanıp gündelik yaşamın parçası haline gelirken, Herta Müller’in sözcükleri insan olmanın kırılganlığını ve yaşamanın korkunç ve büyüleyici güzelliğini sayfalara döküyor, bizi kaleminin gücüne bir kez daha hayran bırakıyor.