Yazara Gore Listeleme

Operada bir hayalet var! Kült yazar Sör Terry Pratchett’ın kaleme aldığı “Diskdünya” serisinin ilk kez Türkçeye çevrilen yeni kitabı Maskeli Balo, sahne tozu yutanların, gerçeklikten kopanların, maskelere sığınanların ve kendini arayanların öyküsüne odaklanan, teatral olduğu kadar müzikal bir roman. Dünya çapında 85 milyonun üzerinde satan “Diskdünya” serisinin on sekizinci halkası olan Maskeli Balo, “Cadılar” alt dizisinin de beşinci kitabı. Andrew Lloyd Webber’in dünyaca ünlü müzikal uyarlaması Operadaki Hayalet'in baş döndürücü bir parodisi olarak da tanımlanabilecek bu kahkaha dolu serüven, dedektiflik romanlarını aratmayan olay örgüsü ve kurgusu ile parmak ısırtıyor. “Beğenseler de beğenmeseler de olaylar cadıları kendine çekerdi ve sonra, iki durum çarpışırdı. Cadılar kapıların, çeperlerin, sınırların, aynaların, maskelerin çekimini hissederdi... bir de, sahnelerin.” Ah, evet. Sahnelerin. Koçbaşı Dağları’nın iki ünlü cadısı da kapılıyor bu çekime. Çünkü Havamumu Nine ve Ogg Ana, bambaşka bir iş için gittikleri Ankh-Morpork’ta, Opera Evi’ne dadanan hayaletleri kovalamak zorunda kalıyor. Opera dünyasının altını üstüne getiren iki kafadar, yeteneklilerin ve vasatların arasında kendilerine yer bulmaya çalışırken azıcık zorlansalar da nihayetinde gösteri devam ediyor... “İnsanlara ihtiyaç duymayan her insan, insanlara ihtiyaç duymadığını bildirebileceği insanlara ihtiyaç duyardı...” Ve cadı konseyinin müstakbel üyesi Agnes, ait olduğu yeri bulmak için kendini yollara vuruyor. Olmak istemediği kişinin kim olduğundan emin; fakat kalbinde ve zihninde hissettiklerinden, değil. Kendini tanıma, onur, erdem, etik gibi kavramlara eğilirken bile alabildiğine komik olmayı başarabilen Maskeli Balo, Terry Pratchett’ın olağanüstü mizahi dehasından beslenen esprili anlatımıyla, yoluna kaldığı yerden devam ediyor. Niran Elçi’nin pürüzsüz Türkçesi ve Delidolu’nun özenli baskısıyla Türkiye’deki okurlarının karşısına ilk kez çıkan bu coşkulu roman; sahne sanatlarına ve hatta yayıncılık dünyasına dair güncel tespitlerde bulunarak, Diskdünya’nın fantastik evrenine ışıltı saçıyor.

Bir bilim dalının sürekliliğini sağlayan en önemli ve öncelikli unsurlardan birisi merkezi kavramlarının tespiti ve tabii sürekliliğinin sağlanmasıdır. Özellikle sosyal bilimler çerçevesinde yapılacak olan çalışmalar o bilimin kendi alanında bulunan makul anlamlara tekabül eden kavramların ve onların dil içerisinde bir anlama ad olmasını ifade eden ıstılah/terime yüklenmesi, ilgili bilim dalının bilimselleşme süreçlerine dair de ipuçları verir. Günümüzde sosyal bilimlerde hakim olan kavram ve buna bağlı olarak terimselleşen ifadeler, Avrupamerkezci tanımların hakimiyeti ekseninde belirlenmekte ve bu kavram-tanım ilişkisi Avrupamerkezci yorumların süregelmesini sağlamaktadır. Bu şekilde toplumun öz değerlerine ve yapısına aykırı olarak üretilen kavramlarla yapılan tanımlamalar, sosyal bilimlerde sahih üretimlerin yapılmasına engel olmaktadır. İslam toplumunun yapısı ve kültürünün de göz önünde bulundurulduğu doğru bir sosyal bilimin gelişmesi ve buna bağlı olarak doğru bir bilimsel düşünce zeminin sağlanabilmesi öncelikle yerli ve kökenleri itibariyle süreci takip edilebilir kavramsal ve kuramsal çerçeveyi zorunlu kılmaktadır. Elinizdeki kitap, bu gerekliliklerin işaret ettiği doğrultuda sosyal bilimlerde yeni kavramları geliştirmenin zeminini oluşturmak ve imkân alanlarını tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır.

Modern bilimin tohumları ekilirken kabul gören başat norm, niceliksel ölçümlemeydi. Görelilik ve Kuantum teorilerinin ortaya çıkışı, bilim tasarımının değişmesine neden olduğu gibi niceliksel ölçümleme ile niteliksel bağlam açıklayıcılarının yakınsamasına dikkatleri çekmiştir. Bu da çok yöntemli bilim anlayışının kabul görmesine yol açmıştır. Çok yöntemli bilim anlayışı temelde pragmatiktir ve hemen her alanda çok yöntemli araştırma yapmak mümkündür. Karma yöntem araştırması ise çok yöntemli araştırmalar içerisinde nitel ve niceli amaçlı ve entegre bir şekilde birleştiren yeni hibrit araştırmalardır. Çok yöntemli bilim anlayışı ve karma yöntem metodolojik açıklık eğilimindedirler. Çünkü bilimin kendisi de yaşayan ve zamanla gelişen, değişen ve hatta dönüşen entelektüel bir uğraştır. Kitapta karma yöntemin evrimsel doğasının yanında hermenötik derinlik ve fraktal sezgisellik özellikleri de incelenmiştir. Kitapta çok yöntemli araştırma kapsamında tasarım tabanlı araştırma, eylem araştırması ve triangulationa yer verilmiştir. Karma yöntem araştırma modelleri ise karma boyutu, zaman yönelimi ve vurgu gibi farklı sınıflandırma tipolojileri açısından irdelenmiştir. Bu kitapta benimsenen sınıflandırma türü yapısal sınıflandırmadır. Buna göre yakınsayan desen, açıklayıcı desen ve keşfedici desen “çekirdek desenler” olarak; gömülü desen ve çok aşamalı desen ise “eklektik desenler” olarak sınıflandırılmıştır. Dönüştürücü desen ise metodolojik gerekçelerle değil ideolojik ve sosyolojik gerekçelerle ortaya çıkmış bir desen olarak değerlendirilmiştir. Her bir desen çeşitli alanlardan araştırma örnekleriyle detaylandırılmış ve model görselle özetlenmiştir. Kitabın sonunda veri toplama, karma analiz ve karma yöntem araştırmalarının yayınlanması süreçlerine yer verilmiştir.

Dört bin yıllık Türk tarihinin önemli bir safhasını teşkil eden İslam öncesi Türk tarihi günümüzde sürekli artan bir ilgiye mazhar olmaktadır. Bunu hem akademik hem de popüler açıdan rahatlıkla iddia etmek mümkündür. Evlerin adresleri olduğu gibi insanların da adresleri vardır ve bu adresleri atalarıdır. Diğer uluslar gibi Türk ulusu da nereden geldiğini, atalarının kimler olduğunu hep merak etmiş, bu nedenden ötürü bu konuya eğilen eserlere de ciddi bir ilgi oluşmuştur. Bu ilgiyi geleceğin öğretmenleri olacak üniversite öğrencilerinin de duymamaları mümkün değildir. Hem doğru bilgiyi vermek, hem de doğru kaynaklara yönlendirmek için bu çalışmayı ortaya çıkardık. Bu çalışma, hem doğru bilgiyi vermek hem de ilgilenenleri doğru kaynaklara yönlendirmek amacıyla yapılmıştır. Dönemi ele alan literatürde isim ve terimlerin yazılışı ve okunuşu konusunda tam bir birliktelik olmasa da bu tartışma ve karmaşa en aza indirilmeye gayret edildi. Zevkle okunması dileğiyle…