Eserlere Göre Listeleme

Mahkûm, jandarmanın alayından bir şey anlamıyordu. Sustu. O susunca, jandarma sormaya başladı: — Ulan senin kabahatin neydi? Mahkûm, yarasına dokunulmuş bir adam gibi haykırdı: — Namus, bre ağam, namus, namus, namus! Yerinden kalkıyor, çırpınıyordu. Bu namus heyecanı jandarmanın canını sıktı: — Ulan, Çingene'de namus olur mu? dedi. — Neye olmasın ağam, Çingene insan değil mi? — Karını başkasıyla mı yakaladın? — Hayır. — Kızını mı yakaladın? — Hayır. — Öyleyse niçin "namus, namus" diye bağırıp yırtınırsın. Ne oldu ki bakayım?.. Mahkûm Çingene, felaketini hatırladı. Sarardı. Dudakları titriyordu. Hikâyesini anlattı:

"Namus gazı yarım litrelik, bir litrelik, iki litrelik şişelerde, beş litrelik binliklerde ve onbeş litrelik damacanalarda, yani norm üzerine beş boy kap içinde standardize edilmişti. Dediğimiz gibi, çok duyarlı ve korunması pek zor olduğundan, birazcık ışık alıp Namus’larının rengi attığı için üzüntülerinden intihar edenler çok oluyordu. Gazetelerde sık sık, “Sahip olduğu iki damacana Namus’unun ışık alarak rengi attığı için bir tüccar intihar etti” gibi haberler çıkmaktaydı. Namus yüzünden cinayetler de oluyordu: “Şişenin tıpasını açık bırakarak Namus’unu uçurduğu için bir adam karısını öldürdü.” “Tıpasındaki aralıktan şişede sızma sonucu havaya değinerek Namus’u yanan bir genç kız, babasından korkarak, on gün önce ayrıldığı evine bir daha dönmemiştir.” Gazetelerde şu türlü ilanlar da sık sık görülüyordu: “Sevgili eşim, yirmibir dereceden yüksek ısıya bıraktığı ikibinlik Namus’umuzu bozmuş olduğu için kendisine darılacağım korkusuyla mutlu yuvamızı ve iki yavrumuzu bırakarak gitmiştir. Sevgili eşim! Yavrularım, ‘Anne, anne!’ diye ağlıyorlar. Seni, ben affettim, Tanrı da affetsin! Dön gel mutlu yuvamıza. Elbirliğiyle çalışarak, bozulan Namus’umuzdan daha çoğunu kazanırız." (Tanıtım Bülteninden)

"- Bu satılık mı? Ünlü ressam, fırçası kadar hünerli zekasıyla bu soruyu şöyle yanıtladı: - Evet burada gördüklerinizin hepsi satılıktır. Benim dışımda... Uygun çerçeve bulsam kendimi de satacağım ama, kendime çerçeve bulamıyorum! Son yıllarda kulaklarımız, parayı verenin çaldığı düdüklerle sağırlaşmadı mı? Paranın padişahlığını görmedik mi? Kara paranın krallığına, toplum olarak hep birlikte tanık olmadık mı? Milyonlar, milyarlar, dönme dolaplar gibi, insanların vicdanlarında dönüp durmadılar mı? Evet sevgili dostlar... Bir memlekette namuslu kalmak artık bir cesaret işi olmuşsa, vay bizim halimize! Bakın çevrenize; dostlarınıza, arkadaşlarınıza bakın. Bu kurtlar sofrasından paylarını almamış olanlara, eşleri, çocukları ve yakınları ile namuslu olma cesaretini göstermiş olanlara... Düğmelerinizi ilikleyin, şapkalarınızı çıkarın!.. Onlar toplumumuzun adsız kahramanlarıdır. Onların çerçeveleri namusla, erdemle, özveriyle, onurla çatılmıştır. Onları hep birlikte saygıyla selamlayalım dostlar." (Cumhuriyet, 4 Ekim 1981, Çerçeve...) Uğur Mumcu 20 Haziran 31 Aralık 1981 yazıları... 1980 ve Özalizm, globalizm, küreselleşme sonrası yaşadığımız insan ve insani değerler erozyonu... İnsan ve değerler dahil herşeyin satılabileceği kanısının, salt kendisini düşünme, gemisini kurtaran kaptandır anlayışının egemenliği...

Natüralizm akımına ait bir dünya klasiği